NOWE NA STRONIE

ZAPOWIEDZI
Bolesław (Wasyl) Bawolak: Łemkowskie wesele w Świątkowej Wielkiej

Łemkowskie wesele z lat trzydziestych było rytuałem niepowtarzalnym w swojej obrzędowości, ceremoniale, odświętności, ilości wykonanych pieśni i osób zaangażowanych, aby ten – ludowo-cerkiewny obrządek – dopełnił się według nakazania tradycji i miejscowych zwyczajów.

Bolesław (Wasyl) Bawolak w swojej książce częściowo opartej na wspomnieniach i rodzinnych przekazach, wzbogaconych bogatą literaturą i materiałem źródłowym, zaprasza Czytelnika właśnie na takie wesele: trzydniowe, z muzyką, śpiewem, jadłem i napitkiem. Ale samo wesele jest już zwieńczeniem starań, swatania, oględzin majątku i wreszcie pozytywnych decyzji rodzin państwa młodych. Proces poprzedzający zawarcie małżeństwa autor także opisuje z właściwą sobie wnikliwością i szczegółowością.

Książka Bolesława Bawolaka „Łemkowskie wesele w Świątkowej Wielkiej” ukaże się w połowie lipca 2019 roku nakładem Wydawnictwa Żyznowski. Tymczasem zapraszamy do lektury fragmentów tej ciekawej pozycji.

Wesele w Świątkowej Wielkiej. W środku drużki i drużbowie, lata 30. XX wieku.

Szczegółowy scenariusz obrzędu weselnego

1. Wywidyny – swatanie – akt zawarcia umowy przedmałżeńskiej dotyczącej spraw majątkowych między zainteresowanymi stronami przy współudziale swata-pośrednika.

2. Ohladyny – lustracja gospodarstwa przyszłego zięcia przez rodzinę dziewczyny.

3. Zmowyny i zaruczyny – przypieczętowanie umowy majątkowej, wyznaczenie terminu wesela.

4. Przygotowanie do wesela, obejmujące między innymi organizację drużyny weselnej, wygłaszanie zapowiedzi, zapraszanie gości, przygotowanie strojów weselnych, pieczywa obrzędowego, szczegółów dekoracyjnych oraz przygotowanie produktów żywnościowych i straw weselnych.

5. Zahrawyny i diwoczyj weczer – czas zabawy w przeddzień ślubu, kiedy to młodzi żegnają swój stan kawalerski i panieński.

6. Ślub – nadanie małżonkom zgodnie z nauką Cerkwi mocy prawnej sakramentu małżeństwa.

7. Przyjęcie weselne – główna uczta, biesiada weselna w domu weselnym.

8. Przenosiny młodych – przeprowadzka młodej do gospodarstwo męża.

9. Oczepiny – akt wyłączenia młodej z grupy dziewcząt i włączenie jej do stanu kobiet zamężnych oraz opuszczenie przez pana młodego grona kawalerów i wejścia do zespołu żonatych.

10. Omywanie – mycie się – przyjęcie obowiązków niewiasty (synowej) nad nowym gospodarstwem przez młodą.

11. Pokładyny – związane z fizyczną konsumpcją małżeństwa.

12. Zakończenie wesela – dzielenie się balcem, pożegnanie weselne.

13. Poprawiny – uczta weselna dla tych, którzy najwięcej napracowali się na weselu.

Fragment Rozdziału XXI: Ślub.

Ślub był najważniejszym, kulminacyjnym, centralnym wydarzeniem całego wesela. To poświęcenie związku przed Bogiem. Małżeństwo w tradycji Cerkwi wschodniej jest sakramentem świętym, który został ustanowiony przez Boga. Nikt nie wyobrażał sobie życia w małżeństwie bez ślubu „na wiarę” (na wiru). We wsi nie było takiego przypadku. Innych form zawierania ślubu, np. ślubu cywilnego, nie praktykowano i nie uznawano.

Ślub odbywał się po ogłoszeniu trzeciej zapowiedzi w daną lub częściej w następną niedzielę. Ślub zawierano w cerkwi parafialnej zawsze do południa (w Świątkowej najczęściej o godzinie 10.00), w miejscu zamieszkania pani młodej. czytaj dalej

Koronowanie młodych
Wspólny kielich
Wspólna procesja
Zdjęcie ślubnych koron
Modlitwy końcowe
Przysięga małżeńska

***

NASZE KSIĄŻKI

„Miasto spotkań pod Wieliczką. 31. Światowe Dni Młodzieży”

okladka_ostZ przyjemnością informujemy o ukazaniu się kolejnej książki Wydawnictwa Żyznowski, tym razem powstałej we współpracy i na prośbę Miasta i Gminy Wieliczka. Dwujęzyczna publikacja (polsko-angielska) poświęcona jest Brzegom – miejscu, gdzie odbyły się najważniejsze wydarzenia 31. Światowych Dni Młodzieży, a także przygotowaniom do nich i dziedzictwu, które po sobie zostawiły. Album „Miejsce spotkań pod Wieliczką. 31. Światowe Dni Młodzieży” zawiera bogaty materiał zdjęciowy, w części dotąd niepublikowany, opatrzony komentarzami autorstwa Wiesława Żyznowskiego i Heleny Piecuch, a także wywiad Wiesława Żyznowskiego z burmistrzem Wieliczki Arturem Koziołem o kulisach przygotowań: zarówno o trudnych momentach, jak i chwilach wielkiej satysfakcji i radości. Książka ta niewątpliwie pozwala powrócić w pamięci do tych niezapomnianych chwil 2016 roku, a także pokazuje sposób, w jaki na Brzegach jest kontynuowane dzieło miłosierdzia pozostawione w przesłaniu papieża Franciszka.

Książka jest już dostępna w sprzedaży – ZAPRASZAMY!

***
29 lipca 2018 roku w Campus Misericordiae odbyło się spotkanie autorskie promujące album „Miejsce spotkań pod Wieliczką” z udziałem burmistrza Wieliczki Artura Kozioła oraz Wiesława Żyznowskiego. Spotkanie poprowadziła Katarzyna Sowa-Lewandowska, dyrektor Powiatowej i Miejskie Biblioteki Publicznej w Wieliczce. Wydarzenie to zorganizowane zostało w ramach obchodów 2. Rocznicy Spotkania z Papieżem Franciszkiem na Brzegach oraz w 40. rocznicę pontyfikatu św. Jana Pawła II.

Zapraszamy do zapoznania się z relacją z tego wydarzenia na stronie wielickiej biblioteki.

***

Siercza, dach Wieliczki 2. Wydanie zmienione i rozszerzone.
Premiera książki: 2 kwietnia 2017!

Siercza_obwolutaOd monografii Sierczy rozpoczęliśmy przed 12 laty działalność naszego niszowego Wydawnictwa Żyznowski, które również w tejże wsi ma swoją siedzibę. W tym roku wydajemy drugi raz książkę jej poświęconą. Do tamtej pozycji zasadnicze opracowania historyczne napisali śp. Józef Piotrowicz i Bogusław Krasnowolski. Tekst pierwszego autora opublikowaliśmy w niezmienionym kształcie, natomiast drugi został uaktualniony, rozszerzony i częściowo zmodyfikowany przez autora. Do materiałów zawartych w pierwszej monografii Sierczy dołożyliśmy objętościowo około 2/3 nowych treści w postaci tekstów, fotografii, drzew genealogicznych, opracowanych planów itp. Wydawca Wiesław Żyznowski dołączył jako trzeci autor książki, liczba pozostałych (nieokładkowych) autorów także się powiększyła. W ten sposób powstała praca zbiorowa dość duża jak na standardy monografii zwyczajnej wsi.
czytaj dalej
Spis treści, Od Wydawcy, Nota redakcyjna, Podziękowania

Wybór zdjęć z publikacji
Spotkanie z twórcami książki w Centrum Kultury i Turystyki w Wieliczce

***
WYDARZENIA
Wieś, której nie ma

podglad__2017_Plansza-Smereczne-1podglad__2017_Plansza-Smereczne-2Zapraszamy Państwa na wirtualny spacer – niecodzienny, bo po nieistniejącej już wsi. Smereczne – bo o nim mowa – położone w malowniczej dolinie Beskidu Niskiego, zamieszkane przez ludność żyjącą w zgodzie z naturą i własnymi potrzebami zostało unicestwione podczas operacji dukielsko-preszowskiej w 1944 roku – jednej z najbardziej krwawych potyczek II wojny światowej. Mieszkańcy, którzy przeżyli i znaleźli schronienie na Słowacji, po powrocie w rodzinne strony zostali zmuszeni do przesiedlenia w ramach Akcji “Wisła”.

Aby zachować pamięć o historii wsi i jej mieszkańców Wydawnictwo Żyznowski opracowało tablicę informacyjną, która wkrótce zostanie umieszczona przy kapliczce na szlaku turystycznym przez dolinę. Jednocześnie już teraz dziękujemy wszystkim byłym mieszkańcom Smerecznego, Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej, Zjednoczeniu Łemków oraz miłośnikom Beskidu Niskiego, którzy podzielili się z nami swoją wiedzą na temat regionu, opowieściami rodzinnymi oraz archiwalnymi materiałami zdjęciowymi.

***
TEKSTY SIECIOWE

Zapraszamy do lektury artykułu autorstwa Wiesława Żyznowskiego poświęconego unikalnemu zbiorowi wspomnień mieszkańca niewielkiej i nieistniejącej już beskidzkiej wsi. Tekst ukazał się właśnie w najnowszym numerze rocznika „Magury”.

Wiesław Żyznowski: Smereczne na Łemkowszczyźnie. Wspomnienia i relacje Aleksandra Chudyka – omówienie

smereczne-na-łemkowszczyźnieSmereczne to obecnie nazwa wyzierającej spośród lasów, cudnej zdziczałej doliny w Beskidzie Niskim nieopodal Tylawy i trochę bardziej odległej Dukli, gdzie przez kilka setek lat do września 1944 roku istniała łemkowska wieś o tej nazwie. Front radziecki nacierający na wycofujących się z wielkim oporem Niemców zniszczył samą wieś, a jej mieszkańców wypędził na zawsze. Ewentualną powojenną odbudowę uniemożliwiło rozproszenie dawnych smereczan najpierw wskutek obcych działań wojennych, a potem już polskiej akcji „Wisła”. Niewielu spośród nich i ich potomków nadal mieszka w okolicy.
czytaj dalej

***

NASZE KSIĄŻKI

Kazimierz Gurgul. Korespondencja z Janiną. Węgry – Wieliczka
oprac. M. Gurgul i J. Czernin, oprac. graficzne Karolina Sivilli

autor makiety: Karolina SivilliMiło nam poinformować o premierze najnowszej publikacji Wydawnictwa Żyznowski pt. Kazimierz Gurgul. Korespondencja z Janiną. Węgry – Wieliczka
w opracowaniu Marii Gurgul i Janiny Czernin.

Kazimierz i Janina Gurgulowie mają swoje miejsce w historii Wieliczki i uchodźstwa wojennego na Węgrzech. Coś z ich uczuć zostaje w świecie nawet po przeminięciu wraz z nimi samymi ich wzajemnej miłości, wszechogarniającej czułości, tęsknoty i troski – okazywanych sobie na odległość w listach.

czytaj dalej

Przeczytaj fragmenty książki
Zapowiedź premiery książki w grudniowym numerze „Głosu Polonii”

2 GRUDNIA 2013 PREMIERA KSIĄŻKI

Spotkanie autorskie, 7.12.2013

xx_img77815.04
Galeria fotografii z publikacji

***

Żydzi Wieliczki i Klasna 1872–2012. Teksty i fotografie

oprac. Urszula Żyznowska, Anna Krzeczkowska, oprac. graficzne Karolina Wałaszek, Siercza 2012

fot. Karina Graj

„Było miasto, miasto i matka dla ludu Izraela, nazywano ją Wieliczką, i już jej nie ma” – napisała Miriam Skóra, ocalała z Zagłady. Wieliccy Żydzi zniknęli z historii swojego miasta w sposób tragiczny – nagle i wbrew swej woli. To o nich jest ta książka.

Cisza w mieście po żyjącej tu do połowy II wojny światowej społeczności żydowskiej stała się tak nieznośna, że trudno było ją dłużej ignorować.

27 sierpnia 2012 roku, w dniu 70. rocznicy zagłady Żydów z Wieliczki i okolicznych miejscowości, ukazuje się szósta książka Wydawnictwa Żyznowski, Żydzi Wieliczki i Klasna 1872–2012. Teksty i fotografie. Jest to antologia tekstów oraz uratowanych i powojennych fotografii, a także kopii zachowanych dokumentów, rysunków, pamiątek. Zamieszczamy w niej większość relacji, zeznań, wspomnień, opracowań, do których udało się nam dotrzeć lub spowodować ich powstanie dzięki dokumentom archiwalnym i świadectwom osób żyjących. Zasadniczą treść książki podzieliliśmy na trzy główne części: Przed Zagładą – obejmującą zapisane bądź zapamiętane losy Żydów wielickich i klaśnieńskich takich, jakimi byli żyjąc w Polsce w okresie od najwcześniejszego opisanego w źródłach dostępnych dla autorów tekstów po początek II wojny światowej; Zagłada – opisującą świadectwa o przeżyciach i zdarzeniach z czasu wojny ; Po Zagładzie– dotyczącą indywidualnych losów tych, którzy przeżyli, aż do dziś.

Więcej o książce

Książki można zamawiać pod numerem telefonu: 12 651-59-08 oraz poprzez adres mailowy:

redakcja (at) zyznowski.pl

Nasze książki są również dostępne w: Księgarni Macieja Lisaka (ul. Goliana 9 w Wieliczce), w Księgarni Akademickiej (ul. św. Anny 6 w Krakowie) oraz w Firmie Księgarskiej Wiesława Juszczaka.